'Brand' in leeg St. Elisabethshuis
30 Mei 2006
Vlammen en dikke wolken rook, helemaal bovenin de oude flat van het verzorgingshuis St. Elisabeth. Een dode, een zwaar- en een stuk of tien lichtgewonden. De vlammen en de rook zijn echt, de rest is een unieke oefening.
Uniek, omdat de samenwerkende hulpdiensten van brandweer, politie, ambulancedienst en Avoord Zorg en Wonen met haar eigen bedrijfshulpverlening (BHV-ers) nooit meer zo'n kans krijgen. Eind van de week wordt het oude verzorgingstehuis overgedragen aan de slopers. Vorige week is de laatste groep bewoners verhuisd, naar het Zorghotel Trivium.
"Een niet te missen kans voor een grootschalige brandoefening", zo staat gisteravond zich de coördinerende functionaris van de GHOR (Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen) vooraf te verheugen. De weken ervoor zijn er al kleinere oefeningen geweest, nu wordt het (bijna) menens.
Aan de oefening nemen de brandweerkorpsen van Etten-Leur en Prinsenbeek deel en er wordt ook materieel zoals een hoogwerker betrokken vanuit Breda. Het sigmateam is present met lotusslachtoffers, bedreven in het simuleren van gewonden. De voorbereiding van de grote oefening heeft een half jaar geduurd.
Buurtbewoners staan, langs de Bernhardlaan, al klaar. Een brief heeft hen gewaarschuwd, om ze niet de stuipen op het lijf te jagen als de fictieve ramp zich voor hun deur voltrekt. Tien voor half acht klinkt de gil van de brandmelding op 'verzorging afdeling zes'.
Alles richt zich op de bovenste verdiepingen, waar de brand woedt en op de verdiepingen daaronder waar tussen de veertig en vijftig 'hoogbejaarde en zieke bewoners' wachten op evacuatie. Intussen ligt, nog niet gesignaleerd door de hulpverleners, aan de zijkant beneden iemand rochelend, kreunend en reutelend zwaar gewond te wezen. De man is in paniek naar beneden gesprongen, ligt in een plas bloed, de pijp van een parasolstandaard dwars door zijn lijf.
Lacherige sfeer
De ambulances zijn gearriveerd, maar het personeel moet lang wachten voordat het het gebouw in kan omdat de brandweer daar nog geen toestemming voor geeft. Binnen speelt niet iedereen zijn rol even geloofwaardig - in een lacherige sfeer zijn de eerste zogenaamde bewoners luid gierend naar de hal gebracht, het 'gewondennest'. De sfeer in het verder verlaten, uitgewoonde gebouw is ook zonder de brand en ontruiming naargeestig.
Ook de vijfde verdieping vult zich nu met rook; BHV-ers van Avoord vangen in de trappenhuizen laag voor laag de rolvast hoestende en in ademnood verkerende slachtoffers op en helpen ze naar beneden. En overal staan waarnemers en oefenleiders druk in lijsten te noteren.
Tegen achten arriveren meer brandweermensen met persluchtmaskers en is ook de zwaargewonde doorboorde man ontdekt. Die wordt in opvallende rust door ambulancepersoneel geholpen. Pas als de brandweer met pneumatische kniptang de pijp die uit zijn buik steekt heeft ingekort, kan het reutelende, bewusteloze slachtoffer behoedzaam op de brancard en afgevoerd.
Half negen worden van de vierde verdieping de laatste verdwaasde slachtoffers afgevoerd en zit de hal gezellig vol 'geredde' bewoners. Die mogen, blikje frisdrank in de hand, uit hun rol vallen. Einde oefening, maar het crisisteam gaat nu evalueren.
Een nabespreking vol 'leermomenten en verbeterpunten', onder leiding van brandweercommandant Marcel Verspeek en Avoord-adjunct-directeur Hanny Verschuren.
Leren bijvoorbeeld 'dat je je niet moet laten leiden door de hectiek'. Dat het crisisteam van Avoord soms het overzicht miste en geen contact kon leggen met de ploegleider van de eigen BHV-ers. Dat niet bij iedereen duidelijk was wie de regie had. Dat er, buiten medeweten van de politie, een overleden slachtoffer was afgevoerd. En dat zich enkele Lourdes-achtige wonderen hadden afgespeeld omdat bewoners die geacht werden bedlegerig of zelfs terminaal te zijn, toch lopend via het trappenhuis waren gered. Maar daar is het ook een oefening voor. 'Oefening geslaagd', heet het dus.
30 Mei 2006, BN/DeStem
