Eerste cursus bedrijfshulpverlening en EHBO voor overblijfkrachten van start
februari 2005
Eerste cursus bedrijfshulpverlening en EHBO voor overblijfkrachten van start.
‘Waar is de nooduitgang?’
Na de basiscursus, de vervolgcursus en de coördinatorcursus voor overblijfkrachten in de serie Verantwoord overblijven is eind februari gestart met een nieuwe cursus: EHBO en Bedrijfshulpverlening (EHBO/BHV) voor overblijfkrachten. De eerste cursisten beten eind februari met groot enthousiasme de spits af. Met zekerheid kan nu al worden gezegd dat ook deze cursus wordt bijgeschreven in de reeks succesnummers van de VOO.
De cursus EHBO/BHV is bedoeld voor overblijfkrachten die al een of meerdere cursussen Verantwoord overblijven hebben gevolgd en sluit aan bij de campagne ‘Veiligheid op de basisschool’ van Consument en Veiligheid. De cursus is in opdracht van de VOO ontwikkeld in een samenwerking tussen Consument en Veiligheid en Rosier bedrijfshulpverlening. Rosier verzorgt ook de uitvoering. De cursus is bedoeld voor alle overblijfkrachten en iedereen kan zich ervoor inschrijven. Schoolbesturen kunnen voor de bekostiging ervan een subsidieverzoek indienen bij het Ministerie van Onderwijs. De cursus wordt dan, mits men aan enkele voorwaarden voldoet, volledig vergoed.
Dat er grote behoefte bestaat onder overblijfkrachten zich te scholen op het gebied van veiligheid, bleek uit de evaluatie van de deelnemers aan de andere cursussen Verantwoord Overblijven en bovendien uit het aantal aanmeldingen. Nog voor de zomervakantie worden in het hele land elf tweedaagse cursussen EHBO/BHV voor overblijfkrachten afgerond.
Maatwerk
Voor Ron Rosier van Rosier bedrijfshulpverlening was de opdracht voor het ontwikkelen van deze cursus een uitdaging. ‘We houden ervan om maatwerk te leveren en de doelgroep waar de overblijfkrachten mee te maken hebben is heel specifiek. Het klinkt misschien gek, maar kinderen gaan niet altijd veilig om met veilige dingen en daar moet je op bedacht zijn. Je moet niet alleen kijken naar de veiligheid van de omgeving maar ook naar het gedrag van de leerlingen. Kinderen springen anders met de ruimte en het meubilair om dan oorspronkelijk is bedoeld. Kinderen kunnen een tafel zien als klimtoestel en zo kan een veilige tafel een onveilig object worden. Het accent van de cursus ligt dus vooral op de risico’s die er zijn.’
Rosier, zelf vader, is oprecht blij met de toenemende aandacht voor veiligheid op scholen. ‘De campagne “Veiligheid op de basisschool” van Consument en veiligheid loopt dit jaar af. De VOO geeft op het juiste moment een impuls om opnieuw aandacht te vragen voor dit onderwerp.’ Toch meent Rosier dat er nog veel werk is te verzetten voordat alle haken en ogen betreffende veiligheid binnen het onderwijs zijn weggewerkt. ‘Op elke school moet de BHV goed geregeld zijn en moet er een veiligheidscoördinator zijn aangesteld. Helaas loopt dat nog niet altijd even vlekkeloos.’
Taakverdeling
Gelukkig weten de overblijfkrachten die de cursus EHBO/BHV hebben gevolgd van de hoed en de rand. Ze weten niet alleen hoe ze moeten handelen bij ongelukken en calamiteiten, maar hebben tijdens de cursus ook handvaten aangereikt gekregen om van hun school een veilige school te maken. Voorkomen is immers altijd beter dan genezen. Jolanda van Veldhoven en Linda Posthuma zijn doorgewinterde overblijfouders. Zij hebben beiden de drie voorgaande cursussen Verantwoord overblijven (basiscursus, vervolgcursus en coördinatorcursus) gevolgd en hebben samen met nog 24 overblijfkrachten op hun school de touwtjes strak in handen. Van Veldhoven: ‘Toen we hoorden van deze nieuwe cursus hebben we ons gelijk met zeven mensen ingeschreven. Er was bij ons op school al langer behoefte aan een dergelijke cursus. Onze school telt 160 leerlingen dus het is vanzelfsprekend dat er nu en dan wel een iets gebeurt. Nog niet zolang geleden zelfs iets zeer ernstigs. Een kind viel van een klimrek tijdens het buitenspelen. In eerste instantie leek er niet zoveel aan de hand en de leerkracht droeg de jongen over aan de overblijfmoeder. Omdat het kind steeds met zijn hoofd op tafel ging liggen besloot de overblijfkracht toch de huisarts te bellen. Die kwam net op tijd. Het jongetje is met spoed naar het ziekenhuis vervoerd met een gescheurde milt. Na zo’n voorval zie je de noodzaak van een EHBO/BHV cursus wel in. Je wordt je bewust van de risico’s.’
Ook is het volgens Van Veldhoven en Posthuma erg belangrijk dat overblijfkrachten en team op een lijn zitten. ‘Het is belangrijk om taken te verdelen, goede afspraken te maken en die ook op papier te zetten,’ benadrukt Posthuma. ‘Wij hebben bijvoorbeeld al afgesproken dat van de 7 personen die nu de cursus volgen er iedere dag minimaal een aanwezig moet zijn bij het overblijven. Als overblijfouder ben je toch verantwoordelijk en zul je adequaat moeten handelen als er zich iets vervelends voordoet.’
Bewustwording
Bij de cursus speelt bewustwording een belangrijke rol. Cursusleider Jon van Straaten confronteert de cursisten er al mee, nog voordat ze uitgerust zijn van hun zoektocht in het grote schoolgebouw naar het juiste cursuslokaal. ‘Hebben jullie gezien waar de nooduitgangen zijn en waar de brandblussers hangen?’ De cursisten zijn enigszins uit het veld geslagen en reageren lacherig. Ze kunnen zichzelf wel voor het hoofd slaan. ‘Stom, stom dat ik daar niet op heb gelet.’
Het is een goede binnenkomer, want Van Straaten heeft de aandacht en zal die ook de rest van de dag weten vast te houden. De inhoud van de cursus is afwisselend en er is ruimte voor de cursisten om vragen te stellen en persoonlijke ervaringen te bespreken. Ook de cursusleider stelt veel vragen en dwingt de overblijfkrachten na te denken over de eigen situatie. ‘Waar staat bij jullie de EHBO doos? Kun je er gemakkelijk bij? Ken je het ontruimingsplan?’
Veel praktijkopdrachten, zoals het aanleggen van verbanden, reanimeren en beademen zorgen ervoor dat het ijs snel is gebroken. Ook het oefenen van de stabiele zijligging is een serieuze zaak maar zorgt toch voor de nodige hilariteit. Ook andere zaken staan op het programma. Wat bijvoorbeeld staat er in de wet over veiligheid tijdens het overblijven en hoe kun je samenwerken met het schoolbestuur, de medezeggenschapsraad, de brandweer of de GGD. Maar ook het maken van checklists, inspecteren en registreren en het oefenen van ontruimingen komt aan bod. De cursisten zijn enthousiast. De cursusleider valt in de smaak, de cursusboeken zien er professioneel uit en de smakelijke lunch gaat er goed in. ‘Dat zijn we zo gewend bij de VOO. Soms spreek ik overblijfkrachten die er tegenop zien om aan een cursus te beginnen. Ze zijn bang dat het te moeilijk of te zwaar is. Ik kan ze gerust stellen. De cursussen zijn voor iedereen goed te volgen en echt op de praktijk gericht. Bovendien is er veel ruimte voor het stellen van vragen en het vertellen van je eigen verhaal,’ legt Van Veldhoven uit. Toch heeft ze nog een kleine kritische noot te kraken. ‘Ik heb ook de drie voorgaande cursussen gevolgd maar wat ik mis is bijscholing. Ik zou het prettig vinden om nog eens terug te komen om het geleerde een beetje bij te houden en om met andere cursisten van gedachten te wisselen.’
Wat betreft de cursus EHBO/BHV krijgen Van Veldhoven en haar collega’s hun zin. Net als bij alle EHBO en BHV cursussen is ‘op herhaling gaan’ echt noodzakelijk. Volgend jaar, zelfde plaats, zelfde tijd!
Hennie Ribbens
februari 2005, Onderwijsmagazine Inzicht
